Το Ιόνιο στο τραγούδι: Μια καντάδα για τον Διονύσιο Σολωμό

 

Η ζακυνθινή Μούσα εξυμνείται και για τον κατεξοχήν εκφραστή της, τον εθνικό μας ποιητή. Ο Γιάννης (Μπαχ) Σπυρόπουλος (1953- ) γράφει τη μουσική και τους στίχους του τραγουδιού «Μια καντάδα για τον Διονύσιο Σολωμό», που ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας στο δίσκο Τα λόγια του Κεραμεικού (1993)[1]. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα τρυφερό και πικρό συνάμα στιχούργημα για τον μεγάλο ποιητή. Ο Σπυρόπουλος βλέπει τον άνθρωπο – μοναχικό ποιητή Σολωμό, «Ζακυνθινό, μες του λεβάντε του τα λούσα», που ζει και αποτυπώνει το συναίσθημά του για τη μεγάλη στιγμή της πατρίδας του, χωρίς τον μανδύα του «εθνικού ποιητή», αλλά με την ορμή της ψυχής του. Οι στίχοι παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον, και μπορούν να λειτουργήσουν ανεξάρτητα από τη μελοποίησή τους.

Ο Σολωμός λεγόταν κόντες και Διονύσης

μόνος και διάφανος σαν το νερό της βρύσης

Ζακυνθινός μες του λεβάντε του τα λούσα

κι έτσι όπως φύσαγε τον μάτιαξε μια Μούσα.

 

Έγινε εξάγγελος του Μάρτη μες τους δρόμους

με μια καντάδα που του βάραινε τους ώμους

πέφταν οβίδες στης ευθύνης του το αγώγι

ο Μπάιρον ζούσε φθισικός στο Μεσολόγγι

 

Έτσι ακονίζοντας της γλώσσας του το βέλος

είδε τον κόσμο απ’ την αρχή μέχρι το τέλος

με μια ματιά ως των οριζόντων του τη νίκη

απ’ την υπέρβαση ως τη γήινη καταδίκη

 

Ποιος ερμηνεύει του αόρατου τα λόγια

μες των αγίων τον ζητώ τα εορτολόγια

ζωή όλο σύμβολα μια υπέρτατη θυσία

ύμνος που έγινε για την ελευθερία.

 

Ήπιε ως τον πάτο το ποτήρι του σκυμμένος

ήταν κι αυτός όπως κι εμείς πολιορκημένος

πώς να φωτίσω του μεγέθους του τη ρίμα

είμαι παιδί που απαγγέλει ένα ποίημα.

---

[1] Ο δίσκος ακτίνας Τα λόγια του Κεραμεικού κυκλοφόρησε το 1993 από τη δισκογραφική εταιρεία Lyra και περιέχει τραγούδια σε στίχους και μουσική του συγγραφέα, μουσικού και ραδιοφωνικού παραγωγού Γιάννη (Μπαχ) Σπυρόπουλου.

Απόσπασμα από δημοσιευμένη μελέτη μου με τίτλο:   «Το Ιόνιο στη μεταπολεμική ελληνική στιχουργία. Πρώτη απόπειρα καταγραφής και ανθολόγησης. Μέρος Β΄: Ζάκυνθος, Κύθηρα», Κεφαλληνιακά Χρονικά, τόμ. 18 (2017-2018), Αργοστόλι 2018, σσ. 301-318.